به نظر می‌رسد که ژن‌درمانی، جایگزین پروتئین گمشده در بیماران دیستروفی عضلانی دوشن می‌شود

نوشته شده توسط روشنک بانی در .

منتشر شده در 19 ژوئن 2018

با توجه به نتایج ارائه‌شده توسط شرکت داروسازی Sarepta Therapeutics در رویداد سرمایه‌گذاری امروز، به نظر رسیده است که در یک آزمایش ژن‌درمانی، تولید پروتئین عضله ساز در سه پسر جوان با دیستروفی عضلانی دوشن ، به طرز چشمگیری افزایش‌یافته است.

 

جری آر مندل، محقق اصلی در مرکز ژن‌درمانی موسسه تحقیقاتی بیمارستان ملی کودکان می‌گوید: «ما فکر می‌کنیم این روش برای درمان بیماری دیستروفی بسیار مهم است.»

 

متخصصان بیرونی که داده‌های فوربز را بازبینی کرده‌اند می‌گویند که آن‌ها امیدوارکننده هستند، هرچند این اطلاعات برای کنفرانس یا نشریات مورد بررسی قرار نگرفته‌اند. رون کریستال، رئیس بخش داروسازی ژنتیک درWeill Cornell Medicine، می‌گوید: «به‌واسطه‌ی سال‌ها فعالیت تحقیق بالینی در این زمینه، یاد گرفته‌ام که محتاط باشم، اما فکر می‌کنم این کار دلگرم‌کننده است».

 

این داده‌ها نه‌تنها برای سارپتا، بلکه برای دو شرکت دیگر که در توسعه ژن‌درمانی برای دیستروفی دوشن رقابت می‌کنند نیز مسلم و قطعی هستند. این دو شرکت عبارتند از Solid Biosciences که سرمایه‌گذار آن فردی است که فرزندش به دیستروفی دوشن مبتلا است و غول دارویPfizer  می باشد.

 

در طول مصاحبه شب گذشته، داگلاس اینگرم، مدیر اجرایی سارپتا، به‌طور مختصر به خود اجازه داد تا در خصوص 4 پسر کمتر از شش سالی که تاکنون درمان شده‌اند، خیلی بزرگ فکر کند (اطلاعات سه نفر از آن پسرها در دسترس است). او می‌گوید «ما نمی‌خواهیم خودمان را بیش‌ازحد تشویق کنیم. دکتر مندل دیگر از این‌که می‌بیند بچه‌ها به دلیل این بیماری وحشتناک می‌میرند خسته شده است؛ اما شاید این احتمال وجود داشته باشد که چهار پسری که اکنون در حال زندگی عادی هستند، آینده بسیار متفاوتی داشته باشند.»

 

یک‌چیز قطعی است: این داده‌ها انتظارات شدید سرمایه‌گذاران سارپتا برآورده کرد. سهام این شرکت تاکنون تا 80 درصد افزایش داشته است و به شرکت مستقر در کمبریج ماساچوست، بالغ‌بر 6.9 میلیارد دلار سرمایه‌ی بازار ارائه کرده است. احتمالاً سرمایه‌گذاران به بررسی این بپردازند که آیا آزمایشی به نام Western blot، نشان می‌دهد که ژن‌درمانی به‌اندازه کافی سطح دیستروفین را افزایش داده است یا خیر. دیستروفین پروتئینی است که در بیماران دوشن یا وجود ندارد و یا اختلال عملکردی دارد و بدون آن بدن قادر به ساخت و نگهداری عضلات نیست.

 

بر اساس اطلاعاتی که نشان می‌دهد داروی تجاری شده‌ی سارپتا، یعنی Exondys 51، در بیماران با نوع خاصی از جهش در ژن دیستروفین، سطح دیستروفین را تا بسیار کمتر از 1٪ افزایش می‌دهد، این دارو تأیید شد. این بررسی توسط Western Blot اندازه‌گیری شد. یک تحلیلگر ماه مه از Nomura Instinet که یک بانک سرمایه‌گذاری است، پیش‌بینی کرد که ژن‌درمانی باعث می‌شود سطح دیستروفین به 5 تا 10 درصد مقدار طبیعی برسد.

 

شماره western blot واقعی: 38/2 درصد از نرمال، با استفاده از روش Western blot سارپتا و 53/7 درصد بر اساس یک روش توسعه‌یافته در بیمارستان ملی کودکان که خواندن در بافت چربی و زخمی را اصلاح می‌کند. به ‌عبارت ‌دیگر، چهار برابر بهترین مورد.

 

اما کارشناسان ژن‌درمانی به نکات دیگری از اطلاعات اشاره کردند که جالب‌تر از مواردی هستند که وال‌استریت به آن‌ها پرداخته است. به‌عنوان‌مثال، پسران (به دلایل ژنتیکی، همه آن‌ها پسر هستند) با دیستروفی دوشن دارای سطوح بالای کراتینین کیناز بودند. کراتینین کیناز آنزیمی است که در تخریب عضلات دخیل می‌باشد. در این مطالعه، در سه پسر که حداقل دو ماه تحت نظر بودند، کاهش 87 درصدی میزان کراتینین کیناز از حدود 30000 واحد در هر لیتر رخ داد.

 

فیلم‌هایی نیز از آن زمان وجود دارد. دریکی از آن‌ها که از طریق یک شبکه‌ی اینترنتی به من نشان داده شد، پسری در ابتدا به‌آرامی از پله‌ها می‌پرید. مدتی بعد از درمان، به روی آن‌ها راه می‌رفت. مندل، محقق اصلی ادعا می‌کند که پیشرفت‌هایی مانند این اتفاق نمی‌افتد.

 

محققان خارجی محتاط‌تر بودند. شیائو شیائو، استاد دانشکده داروسازی Eshelman دانشگاه کالیفرنیا و مخترع ژن‌درمانی Pfizer، نگران بود که برای مثال، مسائل دیگر مانند تغییرات در درمان استروئید، منجر به تغییر در کراتینین کیناز شود. بااین‌وجود او با این نتایج هیجان‌زده شد. او گفت: «من فکر می‌کنم که در حال حاضر، پس از تمام این سال‌های پیشرفت فن‌آوری، ژن‌درمانی در حال بازگشت است.» اگر درمان Pfizer به بازار برسد، او حق امتیاز را دریافت خواهد کرد.

 

این هیجان بسیار ملموس است و اطلاعات مربوط به درمان‌ها از طریق رسانه‌های اجتماعی فیلتر شده است. در ماه گذشته، آدم فورستین در Star News نوشت که یک نوجوان در مطالعات Solid Biosciences گزارش‌های بهبودش را در فیس‌بوک منتشر می‌کند. یک ویدیوی جالب از یک بیمار در مطالعه Pfizer نیز در رسانه‌های اجتماعی منتشر شد؛ پدر و مادر بیمار در تلاش برای جمع‌آوری پول برای موسسه خیریه CureDuchenne در مورد مشارکت پسرشان در آزمایش Pfizer صحبت کردند، اما یک پیام فیس‌بوکی از سوی موسسه جمع‌آوری کمک‌های مالی آن‌ها گفت که آن‌ها دیگر کمکی نخواهند کرد.

 

جود سامولسی، یکی دیگر از استادان UNC و همکار شیائو درراه اندازی Duchenne Pfizer، می‌گوید «گزینه‌های متعددی است که به نظر می‌رسد باعث زوال مسیرهای بالینی می‌شود و بنابراین برای کلیت جامعه بسیار خوب است.»

 

سؤال اساسی این است که آیا این ژن‌درمانی‌ها با یکدیگر متفاوتند یا خیر. همه آن‌ها یک مشكل را به یک روش حل می‌كنند. همه آن‌ها برای قرار دادن ژن به‌منظور تولید دیستروفین در سلول‌های بیمار از یک ویروس به نام بردار مربوط به آدنو (AAV) استفاده می‌کنند؛ اما این ازآنچه به نظر می‌رسد سخت‌تر است. ژن دیستروفین بزرگ‌ترین ژن در کد ژنتیک انسانی است و برای متناسب شدن با AAV بسیار بزرگ است. به همین علت دانشمندان یک نسخه کوتاه‌تری از آن را خلق کردند که مبتنی بر بیماران مبتلا به دیستروفی عضلانی شدید است.

 

یک سؤال این خواهد بود که آیا این شکل کوتاه شده‌ به‌اندازه دیستروفین معمولی، یا نزدیک به آن، مؤثر است یا خیر. تفاوت دیگر در میزان تلاش هر ویروس‌ مورداستفاده برای افزایش حجم دیستروفین تولیدشده خواهد بود. حتی اگر درمان‌های متعددی انجام شود، ممکن است برخی از بیماران نسبت به برخی از بردارهای AAV ایمن باشند، به این معنی که ممکن است هر درمان با درمان دیگر مطابقت نداشته باشد.

 

کریستال، دکتر کرنل، می‌گوید برای تعیین اینکه آیا ژن‌درمانی برای استفاده در بیماران آماده است یا خیر، اندازه‌گیری‌ از آنزیم‌ها و سطح پروتئین کافی نخواهد بود. باید داده‌هایی داشته باشیم که نشان دهد واقعاً بیماران بهتر می‌شوند.

 

اینگرام، مدیرعامل اجرایی سارپتا، می‌گوید که از آن موضوع آگاه است. سارپتا در حال برنامه‌ریزی برای شروع یک مطالعه دیگر بر روی 24 پسر است. 12 نفر از آن‌ها ژن‌درمانی و 12 نفر دیگر نیز یک دارونما دریافت خواهند کرد. در پایان سال، 12 بیماری که دارونما دریافت کردند، ژن‌درمانی نیز دریافت خواهند کرد. امید است که عملکرد بیماران به‌اندازه کافی بهبود یابد که تنظیم‌کننده‌ها دارو را تأیید ‌کنند. اینگرام می‌گوید سارپتا در چهار ماه آینده برای بحث در مورد آنچه به‌منظور تأیید نیاز دارد با سازمان غذا و دارو ملاقات خواهد کرد - او امیدوار است که این ملاقات زودتر انجام شود - اما بدون توجه به این مطالعه در حال حرکت روبه‌جلو است.

 

اینگرام می‌گوید: «مسائل زیادی هست که باید درباره‌ی آن‌ها بحث و گفتگو کنیم. ما باید با سازمان غذا و دارو بنشینیم و دیدگاه آن‌ها را در مورد این‌ها ببینیم.»